MERKEZ CAMİ  TARİHCESİ    İlçemizde merkez Camiinden başka Tarihi eser yoktur. Camii bugün Altınyayla İlçesi  Aydın Mahallesinde bulunmaktadır. Bu cami daha önce Tonus Köyü (bu gün Altınyayla İlçesi ) olarak bilinen yerleşim merkezinin  ilk camidir.Bu camii merkez camii olarak bilinmektedir. Merkez Caminin yapım tarihi camideki kitabeden tercüme ile Tarih-i temhir 1331,Tarih-i inşa 1317 belirtilmektedir. Merkez Camii 1893 tarihinde Altınyayla eşrafından Subaşılar kabilesinden Ebu Seyif oğlu Ahmet Ağa tarafından o zamanki  adı ile Sivaslı  Mahmut ve Müştak ustalara yaptırıldığı cami direğindeki yazıdan ve kitabeden okunmaktadır.Altınyayla eşrafından Molla Yusuf, Hacı Salman ve Sivaslı Müştak namlarındaki çıraklarında  çalıştığı belirtilmektedir.. Bugünkü cami taş duvarlı taban ve tavanı ahşap durumdadır. Dört ana direk üzerine kurulu tavanı  ahşap oyma ve boyama işlemeli caminin kıble yönünde dört köşeli üç penceresi vardır. Pencerenin birisi mihrap üzerindedir. Mihrabı taş duvar içine oyma ve sıvamalıdır. Minberi  ise ağaç oyma ve mahalli imkânlarla meydana getirilen yapma tabii boyalarla boyalı süslemelidir. Mihrap yedi basamaklı seyyar kapısının üstünde ve tepesinde ağaç oyma hilalleri bulunan bir şekildedir. Caminin iç kısmında fevganası  vardır fevgana atmış kişilik olup ön cephesi ağaç oyma ve parmakcaklı ustaların kendi uslupları ile  ve elde edilmiş boyalarla boyalıdır. Doğu cephesinde iki, kuzey cephesinde iki penceresi vardır. Caminin giriş kapısı kuzeydedir. İç kısmındaki ana direklerden giriş de   orta kısımdaki sağdaki direkte ağaç ağaç oyması olarak:” Tamam oldu mescit  Rihaalülillah  Hüda’nın izniyle yaptım   bunu billah, Yarlığısın mahsudu Allah, Muştak-ı ,Selman-ı   hem dahi lillah 1317,1331 ” yazılıdır.sondaki direkte de  eski yazı ile bir  kitabe vardır. Ancak bunu okuyup anlayan bulanmadığından burada  açıklaması yazılmamıştır. Tavan ortasında çok güzel ve ortadan kenarı doğru geometrik bir şekilde dairemsi genişleyen bir   oyma süs kabartması bulunmaktadır. Bu kabartma süsten aşağıya kandil sarkıtılmıştır. Ancak günümüzde elektrik olduğundan bu kandilin yerine avize takılmıştır. Tavana iki kademeli yükselen oyma ve boyama süslerle ahşap bir özelliğe sahiptir. Caminin batısında önceden mektep olarak kullanılan bir kısım vardır ve kapısı caminin içine açılmıştır. Fevgana çıkışı caminin içindedir, 9 basamaklıdır. Camiye girmeden önce antre  vardır ve buranın kapısı da kuzeyden bahçeye açılmaktadır. Bu kısımdan batıdan minareye çıkılan kapı vardır. Minare taş ve 58 basamaklıdır. Camii yaklaşık olarak 400–500 kişiye hizmet edecek durumda ve fevgana 60 kişi  alacak durumdadır. Camii’nin köy tüzel kişiliğine ait olduğu söylenmektedir. Camiinin tarihi özelliğini öğrenen Vakıflar Müdürlüğü Camii de inceleme yapmış ve camiinin tarihi değere haiz halı ve kilimleri ile ilgili tespitler yapmıştır. Hatta camiinin resmi malikleri  tespit edilememiş ve bilinmemektedir.         Hatta Altınyayla Aydın Mahallesi Muhtarlığının Şarkışla Sicil  Müdürlüğü’ne verdiği 15.Aralık.1988 tarihli dilekçesinden “Koruması Kültür Varlığı” olarak tescil ettirildiği anlaşılmaktadır. Bunun tesciline dair Sivas Valiliğinin (Defterdarlık Milli Emlak Müdürlüğü) 05.Aralık.1988 gün ve 338–114/3690 sayılarından anlaşılmaktadır.